Hoogteziekte tijdens trektochten in Nepal: preventie, symptomen en wanneer je moet afdalen

Hoogteziekte is het meest voorkomende gezondheidsprobleem op de hoge trektochten in Nepal, en het kan iedereen treffen — een goede conditie beschermt je niet. Het goede nieuws: je kunt het grotendeels voorkomen door langzaam te stijgen, en het is alleen gevaarlijk als je de waarschuwingssignalen negeert.

Wie loopt risico?

Klachten komen vaak voor boven zo'n 2.500–3.000 m. Kathmandu (ongeveer 1.400 m) en Pokhara (ongeveer 820 m) liggen laag, net als de Poon Hill-trek (hoogste punt 3.210 m), waar ernstige hoogteziekte weinig voorkomt. De Annapurna Base Camp-trek bereikt 4.130 m en de Everest Base Camp-trek gaat meerdere nachten boven de 5.000 m, dus daar is acclimatisatie echt belangrijk.

De stijgregels

De Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) raden aan om boven de 3.000 m je slaaphoogte met niet meer dan ongeveer 500 m per nacht te verhogen, en voor elke 1.000 m stijging een extra nacht te nemen om te acclimatiseren. Waar het om gaat is waar je slaapt — overdag hoger klimmen en lager slapen helpt.

• Loop rustig en gelijkmatig — je gids bepaalt het tempo niet voor niets.
• Drink veel water en eet goed, ook als je minder trek hebt.
• Drink de eerste dagen op een nieuwe hoogte geen alcohol.
• Ga nooit hoger slapen zolang je klachten hebt.

Zo passen we dit toe in onze reisschema's

Ons 14-daagse reisschema naar Everest Base Camp heeft twee volledige acclimatisatiedagen — in Namche Bazaar (3.440 m) en Dingboche (4.410 m) — met korte wandelingen naar hoger gelegen punten voordat je terugkeert om te slapen. Boven Namche stijgt de slaaphoogte geleidelijk via Tengboche (3.860 m), Dingboche, Lobuche (4.940 m) en Gorak Shep (5.164 m). Het reisschema naar Annapurna Base Camp klimt over acht trekkingdagen en brengt slechts één nacht door op 4.130 m. Op hoge trektochten meten onze gidsen dagelijks je zuurstofgehalte met een saturatiemeter en hebben ze een EHBO-set bij zich.

Ken de symptomen

Acute hoogteziekte (AMS)

Hoofdpijn plus minstens één van de volgende klachten: verminderde eetlust, misselijkheid of braken, duizeligheid of ongewone vermoeidheid. Het begint meestal binnen een dag na aankomst op een nieuwe hoogte. Lichte AMS verdwijnt vaak met rust op dezelfde hoogte.

Hersenoedeem door hoogte (HACE) — een noodgeval

Verwardheid, sufheid, verlies van coördinatie (struikelen, niet in een rechte lijn kunnen lopen) of vreemd gedrag. Daal onmiddellijk af en zoek medische hulp.

Longoedeem door hoogte (HAPE) — een noodgeval

Kortademigheid die niet in verhouding staat tot de inspanning, aanhoudend hoesten, een benauwde borst en later kortademigheid zelfs in rust. Daal onmiddellijk af en zoek medische hulp.

Wanneer moet je afdalen?

De gouden regel: worden de klachten erger ondanks rust op dezelfde hoogte, ga dan naar beneden — zelfs een paar honderd meter helpt meestal snel. Onze gidsen nemen die beslissing voor je veiligheid, en een helikopterevacuatie wordt indien nodig via je verzekeraar geregeld. Daarom is een verzekering met dekking voor reddingen op grote hoogte verplicht voor onze trektochten.

Medicijnen

Artsen schrijven soms acetazolamide (Diamox) voor om hoogteziekte te helpen voorkomen, vooral als een snelle stijging niet te vermijden is. Het is een receptgeneesmiddel met bijwerkingen, dus bespreek het vóór je reis met je arts in plaats van er onderweg mee te beginnen.