Stoepa's en tempels bij Budhanilkantha: een spirituele reis in Kathmandu

Kathmandu wordt vaak een levende spirituele stad genoemd. Hindoetempels en boeddhistische stoepa's staan zij aan zij, gebedsvlaggen wapperen in de wind, en aanbidding is onderdeel van het dagelijks leven in plaats van iets voor feestdagen. Budhanilkantha, aan de rustige noordrand van de vallei, is een vredige uitvalsbasis om het te ontdekken.

Stoepa's en tempels: wat is het verschil?

Een stoepa is een boeddhistisch monument — een koepel, vaak met relikwieën, bekroond met een spits met de waakzame ogen van de Boeddha. Pelgrims lopen met de klok mee rond stoepa's en draaien onderweg aan gebedsmolens. Een tempel (mandir) is meestal hindoeïstisch, een heiligdom voor goden als Vishnu, Shiva of Krishna. In Nepal lopen de twee tradities in elkaar over: veel hindoes bezoeken stoepa's en veel boeddhisten bezoeken tempels.

De Budhanilkantha-tempel — de Slapende Vishnu

Op korte loopafstand van de homestay staat de Budhanilkantha-tempel, met een van de opmerkelijkste beelden van Nepal: een enorme Vishnu, zo'n 5 m lang en uit één zwarte steen gehouwen, liggend op de opgerolde slang Shesha in een heilige vijver. Het beeld is naar men aanneemt ruim duizend jaar oud en de tempel is een actieve gebedsplek, vooral druk op Ekadashi-dagen en rond Haribodhini Ekadashi in de herfst, wanneer Vishnu volgens de overlevering ontwaakt uit zijn kosmische slaap.

Boudhanath-stoepa

Boudhanath is een van de grootste stoepa's ter wereld en het centrum van het Tibetaans boeddhisme in Nepal. Rond de immense witte koepel liggen kloosters, winkeltjes met boterlampen en dakcafés langs de ronde kora, en pelgrims lopen hem van zonsopgang tot zonsondergang. Ga vroeg in de ochtend of bij zonsondergang, als het er het drukst is met gelovigen en het licht zacht is. Zo'n 30–40 minuten met de auto.

Swayambhunath — de Apentempel

Op een heuvel ten westen van de stad combineert Swayambhunath boeddhistische en hindoeïstische heiligdommen rond een eeuwenoude stoepa. Beklim de lange stenen trap aan de oostkant (let op je tassen — de apen zijn brutaal) voor een van de mooiste uitzichten over de Kathmandu-vallei. Zo'n 30 minuten met de auto.

Pashupatinath-tempel

Aan de oever van de Bagmati ligt Pashupatinath, de heiligste hindoetempel van Nepal, gewijd aan Shiva. Niet-hindoes mogen de hoofdtempel niet in, maar je kunt rondlopen over het omliggende complex van heiligdommen en ghats, waar crematies in de open lucht plaatsvinden. Het is een indrukwekkende plek — wees respectvol en vraag toestemming voordat je mensen fotografeert. Zo'n 35–45 minuten met de auto.

ISKCON- en Hare Krishna-centra

Verschillende ISKCON-centra (Hare Krishna) in de vallei verwelkomen bezoekers bij de ochtend- en avondgebeden, kirtan-zang, lezingen en eenvoudige vegetarische maaltijden. Voorkennis of geloof is niet nodig.

Etiquette in tempels

• Loop met de klok mee rond stoepa's, tempels en gebedsmolens.
• Kleed je bedekt — schouders en knieën bedekt.
• Trek je schoenen uit waar je anderen dat ziet doen, en voordat je een heiligdom binnengaat.
• In sommige hindoetempels zijn leren voorwerpen niet toegestaan.
• Vraag toestemming voordat je mensen, rituelen of crematies fotografeert.